Rehber · 10 soru · Paragrafta boşluk doldurma
YDS Paragrafta Boşluk Doldurma: Cloze Test Nasıl Çözülür?
Hazırlayanlar: İsa Eroğlu ve Kenan İpkıranSon güncelleme:
YDS ve YÖKDİL paragrafta boşluk doldurma sorularında doğru kelimeyi veya ifadeyi seçmek için yalnızca boşluğun çevresindeki birkaç kelimeye bakmak yeterli olmayabilir. Paragrafın konusu, cümleler arasındaki mantıksal ilişkiler ve dilbilgisel yapı birlikte değerlendirilmelidir.
Kısa özet
Cloze test çözmenin temel ilkesi: Her boşluğu hem kendi cümlesi içinde hem de paragrafın bütünü içinde değerlendir.
Cloze test hangi becerileri gerektirir?
Sözdizimi
Boşluk hangi sözcük türünü veya dilbilgisel yapıyı gerektiriyor?
Anlambilim
Seçenek, cümlenin vermek istediği anlamla uyuşuyor mu?
Sözcük birliktelikleri
Kelime, çevresindeki sözcüklerle doğal bir kullanım oluşturuyor mu?
Söylem ilişkileri
Cümleler arasında karşıtlık, neden-sonuç, ekleme veya örnekleme ilişkisi var mı?
Metinsel bağdaşıklık
Zamirler, bağlaçlar ve tekrar eden kavramlar metnin hangi bölümüne gönderme yapıyor?
Bu ipuçlarının hepsi her soruda aynı ölçüde önemli değildir. Önce boşluğun hangi tür bilgiyi gerektirdiğini belirle.
Açıklamalı örnek · 01
Örnek soru: Bağlamdaki ilişkiyi yakala
Many cities are investing in public transport to reduce traffic congestion. Expanding bus and rail networks can make commuting more convenient. However, these investments are unlikely to produce lasting benefits _____ they are accompanied by measures that discourage excessive car use.
- A) unless · doğru
- B) because
- C) once
- D) although
- E) so that
Doğru cevap: A) unless
1. Cümlenin mantığını belirle
- Paragraf, toplu taşımaya yapılan yatırımların faydalarından söz ediyor; ardından bu faydaların hangi koşulda ortaya çıkmayacağını belirtiyor.
- Bu yatırımların kalıcı fayda sağlaması beklenmez, _____ aşırı otomobil kullanımını azaltan önlemlerle desteklenirler.
- Buradaki ilişki bir koşul ilişkisidir.
2. Dilbilimsel kanıt
- Unless, -medikçe / -madığı sürece anlamı taşıyan bir koşul bağlacıdır.
- Unless demand changes, prices may remain high. / The policy may fail unless it receives public support.
- Cümlede de toplu taşıma yatırımlarının kalıcı fayda sağlaması, otomobil kullanımını azaltan önlemlere bağlıdır.
3. Çeldirici otopsisi
- B) because: Neden bildirir; burada yatırımların neden fayda sağlamadığını açıklayan bir neden sunulmuyor.
- C) once: -dığı zaman / bir kez anlamıyla zaman ilişkisi kurar; koşullu uyarıyı karşılamaz.
- D) although: Karşıtlık bildiren bir yan cümle bağlacıdır; cümlenin istediği koşul ilişkisini kurmaz.
- E) so that: Amaç bildirir; bu cümlede amaç değil, gerekli koşul anlatılmaktadır.
Bu sorudan çıkarılacak yöntem
Boşluğu görür görmez seçenekleri ezberden eşleştirme. Önce sor: İki fikir arasındaki ilişki ne? Ardından dilbilgisel yapıyı kontrol et. Anlamca yakın görünen iki bağlaç arasında kaldığında, cümlenin mantıksal ilişkisini açıkça ifade edebilen seçeneği tercih et.
Cloze test için dört adımlı çözüm
- 1Paragrafın konusunu belirle. Her kelimeyi çevirmeye çalışmadan metnin genel olarak ne anlattığını kavra.
- 2Boşluğun türünü teşhis et. Kelime mi, bağlaç mı, fiil biçimi mi, edat mı, yoksa sözcük birlikteliği mi gerekiyor?
- 3İlişkiyi tanımla. Karşıtlık, neden, sonuç, koşul, zaman veya amaç ilişkilerinden hangisi var?
- 4Paragrafı yeniden oku. Seçeneğin yalnızca tek cümleye değil, paragrafın anlam bütünlüğüne de uyduğunu doğrula.
En sık yapılan hatalar
- ·Yalnızca boşluğun hemen önündeki kelimeye bakmak.
- ·Cümlenin dilbilgisel olarak doğru olmasını, anlam bakımından da doğru olduğu sanmak.
- ·Bağlaçların Türkçe karşılıklarını ezberleyip aralarındaki kullanım farklarını gözden kaçırmak.
- ·Her boşluğu sırayla çözmek zorunda olduğunu düşünmek.
- ·Seçenek yerleştirildikten sonra paragrafın tamamını yeniden okumamak.
Daha etkili çalışma
Her yanlış cevabı bir hata kategorisine ayır: kelime anlamı, dilbilgisel yapı, sözcük birlikteliği, bağlaç ve mantıksal ilişki, paragraf bağlamı. Böylece yalnızca kaç soru yanlış yaptığını değil, hangi nedenle yanlış yaptığını da takip edebilirsin.
Yanlışını hangi kategoride tut?
- ✓Kelime anlamı
- ✓Dilbilgisel yapı
- ✓Sözcük birlikteliği
- ✓Bağlaç ve mantıksal ilişki
- ✓Paragraf bağlamı
Alıştırma laboratuvarı
Örnek soru çöz
Cloze Lab · 01
Yaklaşık 30 saniye
Although urban trees can lower local temperatures, their cooling effect _____ factors such as tree density, water availability and the surrounding built environment.
Boşluğa en uygun seçeneği belirle.
Yanlış şıkta yalnızca neden yanlış olduğunu görürsün. Doğruyu kendin bulmaya devam et. Sağdaki Ele ile şıkkı çiz.
Bir şık seç veya sağdaki Ele ile eleyerek başla.
Araştırma kaynağı
Kaynaklar ve ürün iddiası ayrımı
Graesser, Millis & Zwaan (1997): Discourse Comprehension
Annual Review of Psychology, 48, 163-189
Bağlantılı metin okurken yüzey kodu, önerme düzeyi, durum modeli ve yerel/küresel bağdaşıklık gibi katmanların birlikte kurulduğunu özetler. Anlama, yalnızca tek bir cümle parçasına değil, cümleler arası bağlantılara ve çıkarımlara da dayanır.
Ürün kararı (ayrı iddia): Makul ürün kararı: cloze boşluklarını yalnızca komşu kelimelerle sınırlamamak; paragraf konusu, bağlaç ilişkisi ve bağdaşıklık ipuçlarını birlikte sormak. Bu derleme, outklas.’ın belirli bir cloze taktiğinin puanı kesin artırdığını kanıtlamaz.
DOI →Bu sayfadaki sorular outklas. için özgün örneklerdir; çıkmış ÖSYM soruları değildir. Sınav formatı ve soru dağılımı için nihai kaynak ÖSYM kılavuzu ve kitapçığıdır.
Sonraki adım
outklas. Cloze Lab: Boşluğu doldur, kanıtı bul ve çeldiriciyi gerekçesiyle ele.